ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԲԱՆԱԿԱՆ ՆԱԽԱԳԻԾ

ԱԼՖՐԵԴ ՌԱՍԵԼ ՈՒՈԼԱՍԻ ԲԱՆԱԿԱՆ ՆԱԽԱԳԻԾԸ: ՎԵՐԱԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄ

Alfred-Russell-Wallace-007Կեսաաշխարհագրագետ և բնագրագետ  Ալֆրեդ Ռասել Ուոլասը  Չարլզ Դարվինի հետ կիսում է էվոլյուցիոն տեսության շարժիչ ուժի` բնական ընտորւթան  բացահայտումը: 1859թ-ի  Չարլզ Դարվինի “տեսակների ծագումը” գրքի հրատարակումից 10 տարի անց իր ժամանակների հռչակավոր գիտնական Ալֆրեդ Ռասել Ուոլասը 1869թ-ի ապրիլին Լոնդոնի “The Quarterly Review  ամսագրում հրապարակում է սենսացիոն նյութ, որտեղ նա առաջարկում է  էվոլյուցիոն տեսության նոր մեկնաբանում, որին պատմաբան Մայքլ ֆլաներին անվանել է “Բանական էվոլյուցիա”, որն իր բովանդակությամբ գրեթե նույնականցվում է [“Բանական նախագիծ” Intelligent design] տեսության հետ:

Ալֆրեդ Ռասել Ուոլասը The Quarterly Review ամսագրում  գրում է “Ոչ բնական ընտրությունը և ոչ էլ էվոլյուցիոն տեսություն չեն կարող  գիտակից կյանքի ծագման բացատրություն տալ: Մարդու բարձր ինտելեկտուալ և բարոյական բնույթը յուրահատուկ ֆենոմեն է: Մենք կարող ենք ավելի հեռուն գնալ և պնդել, որ կան մարդկային ռասայի որոշ առանձնահատկություններ, որոնք անբացատրելի են բնական ընտրության միջոցով, ինչպիսք են Ուղեղը, խոսքի օրգանները, ձեռքերը և մարդու արտաքին կազմվածքը”:1

Ավելի ուշ Ալֆրեդ Ռասելլ Ուոլասը տպագրում է իր աշխատությունը` “The World of Life”  , որտեղ էլ ավել մանրամասն է նկարագրում իր առաջ քաշած տեսություն: Ալֆրեդ Ռասել Ուոլասը գրում է. “Բջիջը լոկ մեկ պրոտոպլազմայի մասնիկ չէ, այլ այն կարգավորված կառուցվածք է: Այս դեպքում ինչ մենք պետք է ենթադրենք Ինչ-որ մի ուժ չէ, այլ մի միջնորդ, որ կարող է ղեկավարել, ուղղորդել և  համակարգել մեխանիկական, քիմիական բազմաթիվ ուժերը, որպեսզի  կառուցեն կենդանի օրգանիզմների  անսահման բարդ մեքենաները, որն ոչ միայն իր գոյության ընթացքում ինքնավերանորոգվում է, այլ նաև ինքնանորացվում, ինքնաբազմանում, ինքնահարմարվում է իր մշտապես փոփոխվող միջավայրին և որպեսզի այս ամենը կատարվի, ի՞նչն է  հարկավոր այս ամենին  դա ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ է շատ ավելի բարձր, շատ ավելի հզոր, քան ցանկացած բանականություն, որ մենք տեսնում ենք մեր շրջապատում”:2

“Եկեք չփակենք մեր աչքերը փաստերի առջև”-ասում է Ալֆրեդ Ռասել Ուոլասը  “Quarterly Review  ամսագրում, որտեղ և նա այդ ղեկավրող բանականությանը անվանում է “Overruling Intelligence”;

Ալֆրեդ Ռասել Ուոլասը գրում է. “Բջջի հրաշալի գործունեությունը  ինձ ապացուցում է, որ այն  ուղղորդվում է ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ և ԳԻՏԱԿՑՈՒԹՅԱՆ  կողմից:  Ես չեմ կարող հասկանալ, թե ինչպես յուրաքանչյուր անաչառ միտքը ամբողջապես գիտակցելով այս հիասքանչ գործունեության մասին կարող է ինքն իրեն համոզել, որ այս ամենը կույր և անբանական պատահականություն է,  սակայն  նրանց համար, ովքեր ունեն աչքեր տեսնելու համար և մտածելու ունակ բանականություն, ապա թե  ամենափոքր բջջում, թե արյան մեջ,  թե ողջ երկրումև և թե ողջ աստղային տիեզերքում գոյություն ունի ԲԱՆԱԿԱՆ և ԳԻՏԱԿԻՑ ուղղորդում:  Մի խոսքով, there is Mind”:3

Ուոլասը նաև հիացած էր թռչնի փետուրի կազմությունից, որ մասին գրում է. “Երբևէ ուսումնասիրել եք թռչունի փետուրը? Ես կարծում եմ, որ փետուրը բնության գլուխգործոց է: Աշխարհում ոչ մի մարդ չի  կարող նման բան կառուցել կամ փոքր ինչ դրան հիշեցնող ինչ-որ բան: Ձկնկուլ թռչունի թևի մեկ փետուր կազմված է միլիոնավոր մասերից: Ինչպե՞ս են նրանք աճում, էվոլյուցիան կարող է բացատրել շատ բան, սակայն փետուրի ծագումը և աճը   մեր հասկացողությունից այն կողմ է: Ինձ թվում է, որ Թռչնի  թևը նախապես նախգծվել  է , ըստ երևույթին,  ամենաբարդ և դժվար ձևով այնպես, որ արդյունքում ստացվի հաջողված արդյունք”:4

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

1. Alfred Russel Wallace, Article III, Quarterly Review v. 126, n. 252 (April 1869): 359-394

2. Alfred Russel Wallace, “The World of Life “ p. 338

3.  A. R. Wallace, “New Thoughts on Evolution

4. A. R. Wallace  “The World of Life” p.  287-288

Advertisements

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Փոխել )

Connecting to %s